يكي از شاخص هاي استقرار تجهيزات، ميز كار رايانه است. ميز كار را مي توان به سه قسمت تقسيم كرد:

ناحيه اول: ناحيه اي كه به ندرت از آن استفاده مي شود (قسمت عقب سطح ميز كار(

ناحيه دوم: ناحيه اي كه گه‌گاه از آن استفاده مي شود (قسمت وسط سطح ميز كار(

ناحيه سوم: ناحيه اي كه همواره از آن استفاده مي شود (قسمت جلويي سطح ميز كار)

مشخصه ميز کار کامپيوتر :

مشخصه ميز کار کامپيوتر، در ميز کار استاندارد به دقت دنبال شده است. از جمله متحرک بودن پايه هاي ميز کار، امکان استقرار دقيق و ايستا قطعات فيزيکي کاميپوتر و ... که به دقت رعايت شده است. يک نکته اساسي اينکه هر ميز کار که ميز کار کامپيوتر خوانده مي شود مناسب کار با کامپيوتر و به قولي استاندارد نخواهد بود اگر در اين خصوص تجربه اي داريد که مي توانيد انتخاب مطمئني داشته باشيد اما مي توان از يک مشاور امين و متخصص بهره ببريد و يا در نهايت از شرکتهاي معتبر و صاحب نام در اين زمينه نيز مشاوره بگيريد. اما به ياد داشته باشيد فروشندگان و سازندگاني هستند که خواسته يا نادانسته اقدام به فروش ميز و صندلي کامپيوتر غير استاندارد و حتي غير حرفه اي مي کنند که ممکن است ضرر آن از بهره گيري از يک ميز کار و صندلي مطالعه بيشتر شود.

نور يا روشنايي اتاق کامپيوتر

- بهتر است منبع نور اتاق يا پنجره، سمت چپ يا راست تجهيزات کاميپوتر باشد باشد. منبع روشنايي نيز بهتر است بالاي سر باشد. به گونه اي که نور از سمت چپ يا راست و بالاي سر کاربر تابيده شود.

- هرگز محل استقرار تجهيزات رايانه نبايد روبه رو يا پشت به پنجره باشد. ازتابش مستقيم نور از پشت مانيتور جلوگيري کنيد بديهي است اين امر باعث تابش مستقيم نور به چشم کاربر مي شود و خستگي و بيماري چشمي را به همراه دارد.

- در خصوص تابش مستقيم از عقب سر کاربر نيز اين امر مشکل آفرين است. تابش نور به صفحه نمايشگر و بازتاب آن از صفحه شيشه اي مانيتور علاوه بر تاثير بر کيفيت تصوير، باعث خستگي و بيماري چشمي خواهد شد.

- ميزان نور اتاق کامپيوتر بهتر است در حد معمولي باشد. نور زياد يا تاريکي اتاق کار علاوه بر بر روز خستگي چشمان ممکن است بيماري چشمي را براي کاربر به همراه داشته باشد و علاوه بر آن نتواند حداکثر استفاده از کيفيت صفحه نمايشگر مانيتور را داشته باشد که اين امر در هنگام طراحي و کار گرافيکي با کامپيوتر حياتي خواهد بود

- اگر از كپي هلدر يا منشي يار استفاده مي شود بهتر است از منابع روشنايي كه روي ميز كار نصب مي شود، استفاده شود. به نحوي كه نور به صورت مايل به سطح منشي يار بتابد. در اين حالت، بازتاب نور در چشم كاربر نخواهد بود.

نحوه استقرار ميز كار کامپيوتر:

ناحيه اول يا قسمت اول كه سطح انتهايي ميز كار است و به ندرت از آن استفاده مي شود، مكاني است كه فقط جهت نمايش است. اشيايي همچون مانيتور، عكس، ساعت، گلدان، جاي مداد و خودكار، بلندگو يا اسپيكر در اين ناحيه قرار مي گيرند. ناحيه يا قسمت دوم، سطح مياني ميز كار است. در اين ناحيه، اشيايي قرار مي گيرند كه گهگاه از آنها استفاده مي شود؛ لوازمي همچون تلفن، ماشين حساب، سيني و... . ناحيه يا قسمت سوم، سطح آغازين يا جلويي ميز كار است. در اين منطقه ادواتي قرار مي گيرند كه همواره كاربرد دارند؛ ادواتي همچون كي برد، موس و موس پد. در مورد ميزكار ذكر اين نكته الزامي است كه ميزهايي كه صفحات جداگانه اي براي صفحه كليد و موس دارند، به هيچ عنوان مناسب كار كاربران نيستند.

نحوه استقرار مانيتور

مانيتور بايد به صورتي استقرار يابد كه اولاً در ناحيه اول باشد و در ثاني دقيقاً روبه روي صورت باشد. به گونه اي كه هنگام كار با آن، بتوان بالاترين نقطه مانيتور را مشاهده كرد يا به عبارتي ديگر، چشم كاربر به موازات بالاترين قسمت مانيتور باشد و فاصله مانيتور از چشم كاربر نيز بين چهل و هفتاد سانتي متر باشد.

 نحوه استقرار صفحه کليد

ذكر اين نكته بسيار مهم است كه صفحه كليد هرگز نبايد در ارتفاعي بالاتر يا پايين تر از سطح ميز كار باشد. به عبارت ديگر، صفحه كليد بايد دقيقاً روي ميز كار و در قسمت سوم و روبه روي مانيتور باشد. در اين حالت زاويه بين بازو و ساعد در هنگام كار نبايد از نود درجه تجاوز كند. نكته ديگر در مورد صفحه كليد، نحوه استقرار مچ دست ها روي آن است. خيلي مهم است كه هر دو مچ كاملاً به موازات هم روي صفحه كليد به نحوي قرار بگيرند كه هر يك سهمي از صفحه كليد را به گونه مساوي تقسيم كند. جمع شدن مچ دست به سمت داخل يا خارج، هرگز اصولي نيست. زاويه گرفتن كف دست از مچ نيز باعث آسيب خواهد شد. نكته بسيار مهم و قابل اشاره، اين است كه ديده شده بسياري از كاربران، پايه هاي زير صفحه كليد را باز مي كنند تا به كي برد زاويه بدهند؛ اين كار بدترين حالت براي مچ دست است. بهترين حالت براي كي برد آن است كه صفحه كليد، كمترين زاويه را داشته باشد.

 نحوه استقرار موس

مانند صفحه کليد يا همان كي برد بيشترين كاربرد را دارد. محل استقرار آن براي كاربران چپ دست، سمت چپ و براي كاربران راست دست، سمت راست و در ناحيه سوم است. ديده شده كه بسياري از كاربران، موس و موس پد را در ناحيه دوم ميز قرار مي دهند و اين باعث مي شود كه زاويه بين بازو و ساعد بيش از نود درجه شود. در مورد مچ دست نيز به اين نكته بايد اشاره كرد كه هنگام كار با موس، دست بايستي با موس در يك امتداد باشد. يعني خم شدن مچ به سمت چپ يا راست يا بالا و پايين صحيح نيست. محل استقرار انگشتان روي موس نيز به اين قرار است كه سه انگشت وسطي بر روي موس و انگشت هاي شست و كوچك در دو طرف موس قرار مي گيرند.

صندلي کامپيوتر

يک نکته مهم و اساسي اينکه برخي از عزيزان پس از خريداري يک رايانه در منزل يا محيط کار به منظور صرفه جويي اقتصادي اقدام به خريد صندلي کامپيوتر يا صندلي مهندسي نمي کنند و از صندلي هاي معمولي منزل بهره مي برند اين موضوع وقتي خطرناک مي شود که از صندلي چوبي و صندلي ايستا و غير متحرک بهره مي بريد. اگر از نگاه اقتصادي به اين موضوع نگاه مي کنيد مطمن باشيد با استفاده از صندلي هاي چوبي و غير استاندارد در آينده دچار بيماري ها شده که علاوه بر اعمال هزينه هاي گزاف؛ دردهاي غيرقابل درماني را بروز مي دهد. پس توصيه اکيد مي شود در هنگام خريد کامپيوتر، يک ميز و صندلي مخصوص کامپيوتر خريداري کنيد که علاوه بر زيبايي و ظرافت در مبلمان محل کار و منزل ويا اتاق شخصي شما باعث جلوگيري از بروز خطرناک و بيماري هاي ناشي از کار با کامپيوتر مي شود .

 -صندلي شما بايد متحرک و دوار و با پايه چرخدار باشد.

 - ارتفاع صندلي نيز قابل تغيير باشد تا بر اساس قد و طول بدن شما و نسبت آن با طول دست‌هايتان به گونه اي تنظيم گردد که به راحتي با صفحه کليد کامپيوتر کار نموده و صفحه نمايشگر را رويت کنيد.

 -صندلي براساس وزن شما، داراي مفصل‌هايي باشد که بتواند حرکات شما را تنظيم کند.

-  پشتي صندلي بايد به صورتي طراحي شده باشد که از بروز کمر درد و دردهاي مفصلي جلوگيري کندمحل نشستن آن قابل تنظيم به جلو و عقب باشد.

 -محل نشستن آن از جنسي باشد كه قابل سرخوردن نباشد.

- حداقل 5 پايه باشد (تعداد بيشتر بهتر است) و قابليت چرخش 360 درجه داشته باشد. نكته مهم آنكه صندلي هايي كه داراي تكيه گاه براي دست ها هستند، مناسب نيستند.

نحوه استقرار صندلي کامپيوتر

چگونگي تنظيم صندلي کامپيوتر هم قابل تامل است که بايد به صورت جدي تلقي گردد.

مرحله اول: درست روبه روي صندلي بايستيد. در اين حالت زانوها بايد با محل نشستن در يك راستا باشند. به عبارتي، زانوها با محل نشستن تماس داشته باشد. در اين حالت محل نشستن تنظيم شده است.

مرحله دوم: روي صندلي بنشينيد. در اين حالت قسمت داخلي زانو با لبه صندلي بايستي به اندازه يك مشت جمع شده كاربر فاصله داشته باشد. توجه داشته باشيد كه زانو بايستي زاويه اي حدوداً نود درجه بين ساق و ران داشته باشد.

مرحله سوم: تكيه گاه يا پشتي بايد به نحوي تنظيم شود كه دقيقاً قسمت انحنا يا تورفتگي كمر را پر كند. اگر هر يك از اين سه مرحله تنظيم نبود، در صورت اينكه صندلي كاربر داراي شرط ذكر شده باشد، به راحتي مي توان آن را تنظيم كرد.

چگونگي نشستن بر روي صندلي کامپيوتر

هنگام نشستن، كف پاها بايد به طور كامل روي سطح زمين قرار بگيرد. در اين حالت دست ها از دو طرف به سمت پايين نگه داشته شود، آرنج ها بايد با سطح ميز در يك امتداد باشد و حتي الامكان هيچ چيزي را زير پاها نبايد قرار دارد. اما اگر با توجه به موارد ياد شده، اختلاف سطحي پيش آمد، مي توان از يك كتاب عريض يا يك سطح مسطح عريض براي زير پاها استفاده كرد كه اين سطح عريض حتماً بايد از عرض هر دو پا بيشتر باشد(دو برابر سطح هر دو پا). لازم به توضيح است كه سطح مسطح فوق، نبايد هيچ زاويه اي داشته باشد.

سخن آخر:

اينکه!! با رعايت نکات ايمني و مسايل مربوط به ارگونومي کار با کامپيوتر نمي توانيد صد در صد به صورت حتمي از آسيبهاي بدني و جسمي و رواني جلوگيري نماييد. اما با رعايت مداوم و حساسيت لازم مي توانيد اين موضوع را تقليل دهيد به گونه که سال‌هاي متمادي ساعت‌ها با کامپيوتر کار کنيد و هيچ گاه دچار بيماري و درد ناشي از کاربري با کامپيوتر نشويد.

رعايت موارد يادشده از ضعف و سوزش چشم، كمردرد، پا درد، درد گردن، سندروم مچ دست و انگشتان و بسياري موارد مضر ديگر جلوگيري مي كند.

در مواقعي استرس و نگراني ناشي از دردهاي مفصلي مانند دردگردن و درد سر ناشي از کاربري نادرست با کامپيوتر، به صورت مستقيم به سيستم عصبي شما در قسمت‌هاي مربوطه مانند گردن آسيب رسيده و باعث اختلال در رفتار و روحيات شما خواهد شد.

منبع : وب سايت يزد فاوا